Kromhout
De Bruinvisch werd oorspronkelijk gebruikt als zeilend
vrachtschip. Om tegemoet te komen aan de moderne tijd werd echter rond 1930 een
12 pk liggende Deutz met zijschroefinstallatie op het voordek van de tjalk geïnstalleerd.
Bij slechte wind hoefde niet langer geploeterd te worden aan de vaarboom of
jaaglijn. Begin jaren vijftig kwam achter in het laadruim een 1 cilinder 30 pk
Kromhout gloeikopmoter uit 1917 te staan. Deze motor had bij een Zeeuwse
mossellaar dienst gedaan als voortstuwingsbron van een houten Hoogaars.
Toen Cees Dekker in 1972 eigenaar
werd van de Bruinvisch stond de Kromhout motor er nog in. Van oud-schippers
kreeg hij in de begintijd allerlei goede adviezen mee, zoals: "Zorg dat
je bij de motor altijd een zij spek hebt hangen. Een zij spek is altijd handig
om aan boord een lek mee te stoppen. Maar ook als je een uitgelopen lager hebt
en geen nieuw lager voor handen hebt, dan kan je spek tussen lagerschaal en as
leggen waardoor je tenminste thuis kan komen." Pas in 1992 werd de
Kromhout motor vervangen door een Kromhout motor van hetzelfde type uit 1924. En
hoewel de motor oud en bejaard was, is hij helemaal gereviseerd en wordt
nu in reserve gehouden.
De Kromhout motor staat bekend als
voortstuwingsbron. Dat er ook muziek mee gemaakt kan worden heeft de Kromhout
motor in de Bruinvisch in de loop der jaren wel bewezen. De motor werd voor het
eerst als een soort ritme-instrument gebruikt bij de opening van het Heineken
Jazz festival in 1989. ‘Compressie & diepgang’ heette het spektakel.
Opnames hiervan zijn in de periode 1999 tot 2001 te beluisteren geweest in het
Tropenmuseum in Amsterdam op de tentoonstelling ‘Ritme,
dans van de tijd’.
Tegen het decor van de Rommelhaven
in de grote sluis van Harlingen werd in augustus 2001 door de Amerikaanse
celliste Francis-Marie Uitti een oorverdovend concert voor cello en 'stampende
diesel' gegeven. Ze speelde met twee strijkstokken tegelijk cello op het ritme
van de ploffende Kromhout. "Godverdomme, wat een bak muziek man!
Perfect!", schreef Fedde Dijkstra in de Leeuwarder Courant van 1
september 2001.
Tegenwoordig worden er geen Kromhout onderdelen meer
gemaakt. Er zijn nog wel enkele adresjes waar onderdelen verkrijgbaar zijn.
|